• De politieke partijen vergaderen in het gemeentehuis.

    Ted Walker

SGP opnieuw buiten de coalitie (update)

EDE ChristenUnie, CDA, GemeenteBelangen, GroenLinks en D66 hebben elkaar gevonden om een nieuw college te vormen voor de komende vier jaar. Dit betekent dat de SGP (vooralsnog), net als vier jaar geleden, in Ede weer buiten de boot valt.

Informateurs Peter Schalk en Gerhard van den Top (beiden namens de SGP) maakten dinsdagavond in de raadzaal de beoogde coalitiepartners voor een nieuw college bekend. Deze vijf fracties hebben een meerderheid van 24 zetels (van in totaal 39) in de gemeenteraad. CDA, ChristenUnie, GemeenteBelangen en D66 maakten de vorige periode ook deel uit van het college. De PvdA ruimt nu het veld en moet plaats maken voor een wethouder van GroenLinks.

De collegevorming in Ede gaat daarmee een volgende fase in. De twee informateurs adviseren om de grootste fractie uit de combinatie ChristenUnie, CDA, GemeenteBelangen, GroenLinks en D66 te laten komen tot de voordracht van een formateur. Dit betekent dat vanuit de ChristenUnie iemand naar voren moet worden geschoven die de partijen begeleidt in het vaststellen van een bestuursakkoord dat houdbaar is en draagvlak vindt in de Edese gemeenteraad.

Onder de fracties bleek onvoldoende draagvlak voor de vorming van een college waaraan de drie grootste partijen - SGP, ChristenUnie en CDA - gezamenlijk zouden deelnemen. ,,Hun onderhandelaars hebben deze boodschap vrijdag op professionele en waardige wijze geaccepteerd en dit als uitgangspunt voor het verdere onderhandelingsproces genomen", aldus de informateurs.

NIET BEREID De fracties van VVD en GroenLinks toonden zich, ondanks herhaald en indringend doorvragen door de informateurs, niet bereid om ruimte te maken voor de SGP-fractie in een nieuw te vormen college. ,,Die combinatie bleek heel ingewikkeld. Het is een constatering, zonder dat wij hier een oordeel over geven", aldus Van den Top. De informateurs vinden het daarom dringend noodzakelijk om met elkaar te spreken hoe recht gedaan kan worden aan de diversiteit. Dit in het licht van de verschillende vertrekpunten in idealen, waarden en beginselen van de raadsfracties. ,,De diversiteit staat immers niet op zichzelf, maar is een weerslag van de samenstelling van de bevolking in een groeiende gemeente als Ede."

GEEN KANS ,,Het is ons opnieuw opgevallen dat de Edese raad nog veel moet investeren om respectvol met elkaar om te gaan", sprak Nico van der Poel twee keer nadrukkelijk uit. De SGP'er liet weten dat hij in het proces tot nu toe respect had ervaren bij het CDA, ChristenUnie en D66 voor de grootste partij van Ede. Van der Poel tipte aan dat de vorige bizarre coalitievorming diepe sporen bij zijn partij had nagelaten en dat vele Edenaren daarom de huidige ontwikkeling volgens hem niet goed zullen begrijpen.

,,Voor de tweede keer krijgt de grootste partij geen kans mee te besturen. Dat vind ik jammer als ik kijk naar mijn democratische kompas", aldus Rasit Görgülü van Democratische Kiezers. Burgerbelangen noemde het wrang dat de SGP vermoedelijk weer niet in het college plaats zal nemen. ,,In onze ogen hebben we straks een nog linkser college", aldus fractievoorzitter Ruben van Druiten, die refereerde aan het Bijbelverhaal over Kaïn en Abel, doelend op de confessionele partijen die elkaar loslaten. Leon Meijer (ChristenUnie) reageerde door erop te wijzen dat de drie christelijke partijen wel samen wilden werken, maar dat twee seculiere partijen (VVD en GroenLinks) niet met de SGP willen 'regeren'. D66 liet bij monde van Stephan Nijenhuis weten dat deze partij wel de optie tot het laatst openhield om de SGP in de coalitie te betrekken.

Ellen Out van GroenLinks bleek content met de voorlopige uitkomst. ,,We hebben niemand op voorhand uit willen sluiten. Tegenstellingen willen we overbruggen."

TELEURGESTELD Hester Veltman van de VVD was zichtbaar teleurgesteld, omdat ze niet haar gedroomde samenstelling ziet ontstaan. De partij valt immers buiten de boot, hoewel de liberalen toch vier zetels in de wacht hebben gesleept.

Cora Otter van de ChristenUnie liet weten dat het haar raakt dat de SGP nu niet mee gaat doen met de beoogde coalitie. Ze ziet graag dat alle partijen punten aan zullen dragen voor het opstellen van een convenant.

[GEITENPAD Informateur Schalk zei dat het politieke geitenpad dat hij in het proces opliep steeds smaller was geworden. ,,We hebben allemaal geleerd. Nu maar hopen dat we allemaal wijzer zijn geworden. Om met de nieuwe situatie en met elkaar om te gaan." Van den Top had een respectvolle omgang ervaren met alle partijen in het proces.

Diversiteit is een alomvattend thema voor Ede. Dit geldt voor de intermenselijke verhoudingen, levensbeschouwing, ideologieën, maar ook voor landschap, cultuur, economie en sociaal domein. Dit besef leeft bij alle politieke partijen, hoewel de informateurs constateren dat de (geboden) ruimte op alle deelterreinen door partijen divers geïnterpreteerd wordt. ,,Voor de meeste partijen is daarom de vrijheid om de uitgangspunten van hun partij te mogen verwoorden van wezenlijk belang."

AMBITIE Opvallend is dat alle partijen een hoog ambitieniveau hebben op tal van zaken. Iedere partij is voorstander van de komst van het World Food Center. ,,Dat is goed voor het bedrijfsleven, de werkgelegenheid, de regionale en (inter)nationale betekenis van Ede als motorblok voor de FoodValley. Vanuit dit standpunt is specifieke aandacht voor de ontwikkeling van de agrarische sector van belang."

Voor het sociaal domein is een grote ambitie op het verder ontwikkelen van de zorgstructuur, met specifieke aandacht voor waardig ouder worden, jongerenproblematiek, bijstandsperikelen en sociale huur- en koopwoningen. Ook onderwijs en werk voor iedereen hoort bij dit grote thema, plus een toekomstbestendige financiering van deze opgaven.

Voor veel partijen is duurzaamheid een must, vanuit het besef dat er verschillende tijdpaden zijn naar energieneutraliteit. Daarbij is aandacht voor de unieke positie van Ede in de combinatie van stedelijk en landelijk gebied, met behoud van natuurgebieden op de (Hoge) Veluwe.

Ook de professionalisering van de communicatie en de organisatie van de gemeente werden door veel fracties als een aandachtspunt ingebracht. Door partijen is verklaard dat het college, de raad en de ambtelijke organisatie gezamenlijk dienstbaar moeten zijn aan de burgers van Ede.