• Freek Wolff
  • Freek Wolff
  • Freek Wolff

Minister erkent fouten in proces vliegroutes Lelystad

EDE Minister Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur) erkende maandag in Ede dat er fouten zijn gemaakt in het proces en bij de milieu effect rapportage (mer). De kou met lokale besturen en bewonersgroepen lijkt uit de lucht, maar het besluit over (laagvlieg)routes van het nieuwe Airport Lelystad moet nog vallen, na afweging van alle informatie.

De minister waardeerde het openhartige gesprek in Ede, waarbij wethouders waren uit Wageningen, Renkum, Voorst, Ede en een Gelders gedeputeerde. Ze liet weten de frustratie van het proces en de angst voor geluidsoverlast te begrijpen. ,,Het is toch altijd anders als je mensen in de ogen kijkt en de emoties erbij voelt. Ik doe oprecht mijn best om al die belangen af te wegen."

KEUZE Er werd niet gesproken over vliegroutes, want die zijn nog niet vastgelegd. ,,Die stap kunnen we pas zetten wanneer alle gegevens gecheckt zijn. Daarom is het jammer als we hierop vooruit lopen, want veel routes die mogelijk zijn, zullen uiteindelijk niet gekozen worden. Als er een definitieve keuze wordt gemaakt, gaan we daarmee naar de commissie van de mer. Die gaat dat toetsen en dan volgt transparantie en gesprek over die keuze. In het proces komen we vele mogelijkheden tegen, waarvan er maar één of twee de eindstreep halen." Ook de alternatieve vliegroute die de gemeente Ede aankaartte, over het IJsselmeer en de Noordzee, is een optie die de minister laat bekijken.

Van Nieuwenhuizen wil in de loop van deze maand februari beoordelen of opening van Airport Lelystad in april 2019 nog haalbaar is. ,,Ik heb de inspanningsverplichting vanuit de Tweede Kamer om dit te halen, maar ik heb steeds gezegd: alleen als zorgvuldigheid dat toestaat. Eerst wil ik alles op een rijtje hebben en dan kan ik beoordelen of die datum nog haalbaar is."

DISCUSSIE Edes wethouder Leon Meijer heeft hoop dat opening van het vliegveld in april 2019 te vroeg zal komen en wijst daarbij op het tijdrovende proces met een nieuw luchthavenbesluit, aanpassing van de mer, waarna nog indiening van zienswijzen mogelijk is. De minister zegt te begrijpen dat mensen de economische belangen van Airport Lelystad en de kwaliteit van leven op de Veluwe (inclusief toerisme) tegenover elkaar plaatsen. ,,Maar de discussie is breder, want het gaat ook over Schiphol, waar het plafond van 500.000 vluchten bijna gehaald is. Lelystad is bedoeld om Schiphol te ontlasten. Dat moet je natuurlijk meenemen bij de afweging van de belangen."

Een Friese krant meldde dinsdag dat het aantal vliegbewegingen van en naar Lelystad per jaar verhoogd zal worden van 45.000 naar 60.000 stuks. De minister noemt dit een technische exercitie, gebaseerd op een toekomst met stillere vliegtuigen. ,,Op basis van de huidige techniek koersen we op 45.000 vliegbewegingen."

FOUTEN Toen Van Nieuwenhuizen in september 2017 aantrad, was haar direct duidelijk dat er bij de overdracht van dit onderwerp fouten waren gemaakt in het proces en in de gegevens van de mer. ,,Dan begin je aan een wedstrijd en sta je meteen met 10-0 achter. Het was daarmee duidelijk dat het vertrouwen in de overheid weg was." De juiste feiten moeten op tafel, vindt de VVD-minister, terwijl ze ook wijst op de belevingsvlucht die ze probeert te faciliteren. Om zoveel mogelijk duidelijkheid en transparantie te creëren. ,,Alles is openbaar. Dan hoef je het daarna nog niet met de keuze eens te zijn, maar dan kun je er wel van overtuigd zijn dat we ons maximaal hebben ingezet om de overlast tot een minimum te beperken. Zowel voor heel Nederland als voor de Veluwe."

HERINDELING Herindeling van het luchtruim is geen sinecure, laat Van Nieuwenhuizen weten. Want daar is overleg voor nodig met Defensie, bewonersgroepen, de Duitsers en de Belgen, waarna die informatie moet passen in de verkeerleiderssystemen. ,,Dat kost gewoon veel tijd en kan niet eerder klaar zijn dan in 2023." De zes vliegvelden rond Londen vindt ze nauwelijks vergelijkbaar. ,,Als je op de kaart kijkt, zie je dat de banen daar parallel liggen. Bij Schiphol heb je te maken met een soort mikado-set."

HOOPVOL Wethouder Meijer is blij dat de minister op bezoek kwam en dat het na zeven maanden wel tijd werd. ,,Maar daarmee zijn we het nog niet eens. Want ze zegt niet dat ze de opening van het vliegveld uitstelt totdat het luchtruim opnieuw is ingedeeld." Meijer ziet laagvliegroutes als een noodoplossing en wil graag dat de minister hier vanaf ziet en naar een andere route kijkt. Hij is hoopvol, waarbij hij vooral kijkt naar de houding van de Tweede Kamer. ,,Dat er gekeken wordt naar de belangen van álle Nederlanders, zij die met het vliegtuig op vakantie willen en zij die op vakantie naar de Veluwe komen. De minister zoekt naar de optimale oplossing, waarbij ze iedereen te vriend probeert te houden, maar dat is erg moeilijk."

LUCHTRUIM Het luchtruim is sinds de jaren vijftig-zestig ingericht op basis van de vliegtuigen uit die tijd. ,,Die vlogen veel langzamer en onder een andere hoek naar boven, met meer uitstoot en geluidsoverlast", weet Edes vliegtuigexpert Martin Schoonderbeek. ,,Tegenwoordig hebben we vliegtuigen die dat veel beter kunnen. Je kunt boven Duitsland al bijna je gas dicht draaien en bijna 'zwevend' landen. Dus is het niet een kwestie van kunnen, maar van willen."

Schoonderbeek wijst er ook op dat laagvliegen minder veilig is. ,,Een piloot wil graag zo hoog mogelijk vliegen, want bij een motorstoring heb je dan meer tijd voor een veilige noodlanding. Terwijl de mensen op de grond ook graag hebben dat de vliegtuigen zo hoog mogelijk vliegen. Het is een kwestie van herindeling van het luchtruim en dat kan prima. Laat ze daarom voorlopig vliegen via het noorden en maak een nieuw plan voor de jaren 2020 tot 2040."