• Jan de Boer

'Geest' centrum Ede wordt dorps en groen

EDE Dorpser, groener, levendiger en minder winkelruimte. Dat is de kern van het nieuwe bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan van het gemeentebestuur in Ede.

Freek Wolff

Het winkelgebied in het centrum is te groot. Het is niet te belopen voor bezoekers, met als gevolg dat delen van het centrum slecht bezocht worden. Het nieuwe bestemmingsplan zet een concentratie van de detailhandel in gang, met als doel het winkelgebied compacter en aantrekkelijker te maken.

VERLEIDEN Detailhandel zal in de aanloopstraten aan de Telefoonweg, Maanderweg en Museumplein langzaam verdwijnen, met 'liefdevolle ingrepen' (interactie en genoeg tijd). ,,Niet in één klap met een soort guillotine'', licht wethouder Willemien Vreugdenhil toe. ,,En dat kan een gemengde bestemming krijgen, met bijvoorbeeld kantoren. Het is heel ingewikkeld om in een bestaande infrastructuur ingrepen te doen. Daarom duurt het zo lang. We willen ze niet dwingen te gaan verplaatsen, maar ze verleiden naar een betere plek.''

De wijk De Bospoort wordt een menging van wonen, werken en winkelen. Panden die niet gebruikt worden voor detailhandel krijgen een andere bestemming. Voor eigenaren die daar moeite mee hebben komt er een overgangsregeling.

MEER GROEN In het kernwinkelgebied komt steeds meer groen. Op de Markt wordt dit al snel zichtbaar, want de Grotestraat en het Kuiperplein krijgen in 2019 een mooie inrichting met bomen. Het gemeentebestuur wil ook de aanleg van geveltuinen stimuleren. In het bestemmingsplan wordt geregeld dat de schaatsbaan jaarlijks terug kan komen op het Raadhuisplein. Bovendien wordt het Kuiperplein aangewezen als evenemententerrein voor onder meer de Heideweek.

MIJLPALEN ,,Dit bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan zijn belangrijke mijlpalen in het proces dat we enkele jaren geleden hebben ingezet. We willen het centrum van Ede een dorpsere uitstraling geven, groener maken en mooier inrichten, zodat het een fijnere plek wordt om naar toe te komen. De eerste resultaten worden nu zichtbaar en dat geeft ontzettend veel motivatie om door te gaan", vertelt Vreugdenhil.

ZIEL Het centrum moet van 'place to buy' naar 'place to be'. Daarom spreekt de wethouder over de 'Geest van de plek', die aantrekkelijk moet zijn, samengevat in drie woorden: dorps, voeding en Veluwe. ,,De ziel van het centrum moet naar voren
komen. Met de vraag: wat was Ede voor soort plaats? Want 'de nieuwe zakelijkheid' in de jaren zeventig resulteerde in redelijk veel beton. Hierdoor werd de geest van de plek onherkenbaar en dat heeft veel Edenaren pijn gedaan. Tegelijk zijn we nu geen heidedorp meer. Daarom willen we die ziel weer naar boven, maar wel met een accommodatie van een moderne stad.''

Belangrijk wordt het historische lint, dat de gemeente terug wil brengen. ,,De mooie historische geveltjes zitten verstopt. Met planregels en het Gevelverbeteringsfonds willen we die terughalen. Je ziet er al voorbeelden van. Ook met nieuwe bestrating en veel meer groen willen we de kwaliteit verbeteren.''

POTENTIE Verplaatsing van Cultura naar het voormalige V&D-pand aan de Achterdoelen moet nog onderzocht worden met alle voors en tegens. Het 'Straatje van de smaak' (Doelenstraat) komt nog niet van de grond, doordat een cruciaal pand in het midden (voorheen Van de Weerd) nog niet ingevuld is met een ondernemer die de kar hier trekt. ,,Eerst moet dit grote schaap over de dam. De potentie is groot.''

Vreugdenhil zegt dat er voorbeelden in andere steden genoeg zijn dat stadsplekken ineens weer hip & happening kunnen worden als er eerste stappen worden gezet. De Korte Putstraat in Den Bosch is daar volgens binnenstadsarchitect Loet van der Hoeven een goed voorbeeld van. ,,Maar de gemeente kan alleen de voorwaarden scheppen. We moeten het samen met ondernemers tot een succes maken.''