• Ted Walker

Burgemeester: 'Machteloos tegenover jihadisten'

EDE Burgemeester René Verhulst maakt zich zorgen over de aanwezigheid van jihadisten in de samenleving. De Edese burgemeester voelt zich machteloos en kan moeilijk inschatten of de teruggekeerde jihadisten een gevaar zijn voor de samenleving of niet.

Danny van Zeggelaar

Hoeveel teruggekeerde jihadisten de gemeente Ede kent is niet duidelijk. Volgens burgemeester Verhulst gaat om ,,enkelen", maar een precies aantal kan hij niet zeggen. In een uitzending op NPO Radio 1 zei Verhulst zich machteloos te voelen. ,,Het is een inwoner van Ede die terugkeert, dus je kunt niet zeggen dat hij of zij daar niet mag wonen", zei hij. ,,Je hebt geen reden om te zeggen: u mag Ede niet meer in. Meestal woonde men daar al, bij bijvoorbeeld familie."

TELEFOONTJE De gemeente Ede, of Verhulst zelf, hoort amper wat van justitie als er een Edenaar terugkeert uit bijvoorbeeld IS-gebied. ,,Sommigen melden zich bij een ambassade met de mededeling dat ze terug willen. Dan weet justitie dat en krijg je een telefoontje met de mededeling dat een van de inwoners terugkeert. Maar de informatie van justitie is heel globaal, omdat justitie ook een strafzaak heeft. De meeste mensen bestrijden dat ze in strijdgebied waren, of dat ze daar om andere redenen waren."

En juist dat gebrek aan informatie stoort Verhulst. ,,Het is voor mij erg lastig inschatten hoe gevaarlijk iemand is", zei Verhulst. ,,Het is een sluimerend gevaar en je voelt je daar niet prettig bij. Men doet een beroep op allerlei voorzieningen, zoals jeugd, onderwijs of welzijn. Dat krijgt men ook, maar je weet niet van iemand wat diegene gedaan heeft. Ik kan nu niet meer doen dan afwachten, praten en hulp bieden." Hij memoreert aan een brief die hij namens een teruggekeerde strijder kreeg van een advocatenkantoor. ,,Daarin werd gevraagd of de uitkering hersteld kon worden. Dat was het eerste signaal dat ik van diegene kreeg."

BEROUW Heel concreet wordt Verhulst nog niet als het gaat om middelen die hij wil inzetten om meer grip op de zaak te krijgen. Ook heeft hij nog niet met teruggekeerde jihadisten gesproken. ,,Ik doe een beroep op de gemeenschap en het individu: toon berouw en zeg dat je stom bent geweest. En ik noem het corrigerend mechanisme. De moskee bijvoorbeeld, dat zij ons helpen met iemand terug te laten keren in de samenleving. En als zij risico's zien, dat wij als overheid een signaal kregen. Ik zou het prettig vinden als ik op iemand een beroep kan doen om te vragen of wij genoeg hulp bieden, of dat iemand nog verkeerde gedachten heeft."

RAADSVRAGEN Fractievoorzitter Ruben van Druiten van Burgerbelangen heeft inmiddels via raadsvragen opheldering gevraagd aan Verhulst over zijn uitspraken. Hij wil onder meer weten hoeveel jihadisten er precies naar Ede zijn teruggekeerd. Ook wil Van Druiten van Verhulst weten of de gemeente in gesprek is met de islamitische gemeenschap. Er zijn weinig concrete gevallen van Edese jihadisten bekend. Wel is een 33-jarige vrouw uit Ede aangehouden die uit IS-gebied kwam. In 2014 was er een geval een mogelijk naar Syrië afgereisde man.