• Foto ter illustratie

    Freek Wolff

Beeld van de Veluwnaar achterhaald

EDE De buitengebieden van Ede kenmerken zich door een fysiek en symbolisch afgesloten karakter dat enerzijds een gevoel van sociale cohesie, saamhorigheid, veiligheid, verbondenheid en solidariteit teweegbrengt, maar ook sociale isolatie en vervreemding ten opzichte van de lokale overheid voedt. Dat is een van de conclusie van het Verwey-Jonker Instituut.

Jan de Boer 

Het instituut startte een landelijk onderzoekstraject naar sociale ondermijning van de democratische rechtsorde en hoe bepaalde groepen zich verhouden tot de samenleving of het openbaar bestuur. Met het oog op enige spreiding in het gebied zijn inwoners gesproken uit alle deelnemende dorpen: Lunteren, Ederveen/de Klomp, Harskamp, Wekerom en Otterlo. De interviews gingen over de onderwerpen als persoonlijke achtergrond van de deelnemers, de beoordeling van de dorpen en het buitengebied, de relatie met de lokale overheid en burger en mogelijke dilemma's of uitdagingen.

Het college van burgemeester en wethouders heeft het onderzoeksrapport 'Veerkrachtig Bestuur' besproken met de dorpsraden. Volgens een van de dorpsraden is 'het hier anders dan in de Randstad. Maar is dat erg, dat er verschillen zijn?'. Verschillende dorpsraden ervaren de toon van het rapport als kritisch. "Het is duidelijk geschreven door iemand die niet van hier is".

De dorpen zijn hechte gemeenschappen en zijn zelfredzaam, dat lijkt in het rapport te worden geproblematiseerd, maar dat verdient een positievere toonzetting. Als voorbeeld noemen de dorpsraden de zorg voor en het omzien naar elkaar. Deze positieve kant komt niet terug in het rapport, terwijl bijvoorbeeld zorgmijding wel nadrukkelijk wordt genoemd. Daarnaast zijn de dorpsraden kritisch op de gebruikte, soms gedateerde bronnen. Met name het geschetste beeld van de Veluwnaar vindt men achterhaald.

IDENTITEIT De dorpen kennen onderlinge verschillen en hebben elk hun eigen identiteit. De dorpsraden verwachten dat de gemeente deze verschillen accepteert en tot op zekere hoogte ook faciliteert. Sommige (religieuze) vraagstukken moeten in de context van het dorp worden gewogen en vragen om maatwerk. Een goede relatie tussen dorp en gemeente is dan hard nodig. De gemeente moet daar blijvend in investeren.

De dorpsraden verwachten van de gemeente een basis van gelijkwaardigheid en wederkerigheid. Dat betekent ook dat de gemeente doet wat ze belooft en dat fouten worden toegegeven. Deze spiegel wordt nog wel eens gemist bij de gemeente, terwijl dit wel nodig is voor het vertrouwen. Vanuit de dorpen weet men de gemeente steeds beter te vinden. Dat is de afgelopen jaren verbeterd. Tegelijk leeft ook het gevoel dat de gemeente niet thuis

Het college herkent zich in de kritiek op de toon van het rapport en is ook van mening dat het geschetste beeld van de Veluwnaar niet meer van deze tijd is. Zij onderschrijft de kracht van de dorpen als hechte gemeenschap van harte. Tegelijk benadrukt het college ook dat het grijze gebied tussen zelfredzaamheid en geslotenheid hen soms voor lastige dilemma's stelt.