• Freek Wolff

'Zonder zwarte bladzijde is boek niet compleet'

LUNTEREN De suggestie van de stichting Erfgoed Ede aan de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed om de Muur van Mussert in Lunteren als herinneringsmonument te erkennen, is in behandeling gehouden.

Henk van IJken

Dit houdt in dat de rijksdienst, vier jaar na indiening van de suggestie door de stichting Erfgoed Ede, de verenigingen oud Ede en oud Lunteren en de Bond Heemschut, nadere studie zal doen. ,,De aanwijzing tot herinneringsmonument is in behandeling gehouden in afwachting van de nieuwe Erfgoedwet", legt Jan Kijlstra, secretaris en oprichter van de stichting Erfgoed Ede, uit.

ZWARTE BLADZIJDE Het resultaat van deze verkenning kan twee kanten opgaan, namelijk dat de dienst onze suggestie overneemt of afwijst. ,,Bij de muur van Mussert gaat het om een zwarte bladzijde in onze geschiedenis, maar zonder zwarte bladzijde is het boek niet meer compleet."

Ook van die zwarte bladzijden kan de jeugd leren, benadrukt Kijlstra. ,,Er is in Nederland en Europa een ontwikkeling te zien, waarbij er parallellen zijn met de jaren dertig van de vorige eeuw. Als je hier niet over vertelt, weet je zeker dat ze er niks mee doet. Het belang van erfgoed, en dat geldt zeker ook voor de Muur van Mussert, is dat je ter plekke over die geschiedenis van de Nationaal Socialistische Beweging (NSB) kan vertellen. Het is nodig om aan de jeugd te laten zien dat we niet allemaal verzetshelden waren, maar dat er ook een andere kant tegenover hen stond. De mens zoekt nu eenmaal altijd een vijand om zijn eigen problemen op af te wentelen. In de oorlog waren dat de joden, nu is het de islam.''

TASTBARE RESTANTEN ,,Er zijn nog tastbare restanten te zien, zoals de Muur van Mussert, die op het middelpunt van Nederland ligt. Het is een muur waar je letterlijk doorheen kunt lopen. Je kan er de geschiedenis aanraken. In onze optiek is de muur het behouden waard, omdat de NSB hem heeft gebouwd, dat hij door een NSB-architect is gemaakt en ook nog in een mooi natuurgebied ligt en een enorme educatieve potentie heeft.

DE GOUDSBERG De grond waarop de muur staat, is eigendom van Camping De Goudsberg in Lunteren. Het zou volgens Kijlstra allereerst de gemeente moeten zijn, die het voortouw neemt, maar de gemeente geeft categorisch niet thuis, constateert Kijlstra.

,,De gemeente Ede blinkt uit in niet communiceren, niet met de stichting Erfgoed Ede en niet met eigenaar van de camping en geen van de betrokkenen. Er zou een suggestie moeten worden gedaan aan de gemeenteraad om van de Muur van Mussert een gemeentelijk monument te maken. Als de gemeente het voortouw neemt, kan je fondsen aanvragen, onder andere om de muur te restaureren. Als je niks doet, valt-ie vanzelf uit elkaar", merkt Kijlstra op.

Volgens de gemeente Ede is allereerst het rijk aan zet, als het om een eventuele erkenning van de Muur van Mussert gaat.

,,Het rijk gaat na welke zaken in Nederland er in aanmerking voor komen om monument te worden. Het resultaat van dat onderzoek wordt niet eerder dan eind volgend jaar verwacht. Met dat resultaat zou de gemeente iets kunnen doen. Maar daarover valt nog niets te zeggen. Tegen die tijd is er immers, na de gemeenteraadsverkiezingen, een anders samengestelde gemeenteraad en een ander college", aldus Pim Nusselder, bestuursadviseur van wethouder Johan Weijland van cultuur, waaronder ook het culturele erfgoed valt.