• Freek Wolff
  • Eigen foto

'Ik wil tussen de mensen staan'

EDE Verhuizen van de zee naar het bos en de hei. René Verhulst (56) waagt het erop, want de huidige burgemeester van Goes neemt per 1 september in Ede het stokje over van Cees van der Knaap. De vertrouwenscommissie typeert de nieuwe burgervader als authentiek, in balans, scherpzinnig en iemand die ruimte laat aan anderen. Tijd voor een nadere kennismaking.

Freek Wolff

Hoe is uw thuissituatie?

,,Mijn vrouw heet Désiree en mijn kinderen zijn Ferdi en Anna, maar die zijn de deur al uit."

Waar en in wat voor gezin bent u zelf opgegroeid en hoe kijkt u terug op uw kinder- en tienertijd?

,,Ik ben opgegroeid in Kapelle Biezelinge, een fruitdorpje vlakbij Goes. Dat was in een harmonieus gezin, met één jongere zus. Ik voetbalde graag en ging naar de christelijke basisschool. Mijn vader was vertegenwoordiger van een vitragefabriek. We zijn van huis uit Nederlands Hervormd (nu PKN), maar zoals de dominee altijd zei: 'We zijn hier wel van het vieren'. Je moet er niet onder gebukt gaan. Ik beleef het geloof niet zwaarmoedig en pessimistisch. In Goes volgde ik de mavo, havo en het vwo aan het Christelijk Lyceum voor Zeeland."

Waarom koos u voor de studie Nederlands Recht in Utrecht?

,,Daar had ik familie wonen. Ik had een voorkeur voor Geschiedenis, maar met Nederlands Recht zag ik meer mogelijkheden dan alleen les geven. Het was een forse overgang van het dorp naar de stad. Ik heb er dertig jaar gewoond en ken Utrecht nu als mijn broekzak."

U had diverse functies aan universiteiten in Amsterdam en Nyenrode. Wat was in die tijd het meest leerzame?

,,Zeker aan de UvA boeide het internationale aspect. Daar leer je van. Ik zag op beide plekken hoe belangrijk het is om onderwijs centraal te stellen. Want als je niet oppast, gaan de discussies om de gebouwen. Maar het moet gaan om de studenten, de faciliteiten en het overbrengen van kennis. Daar kun je de parallel trekken met de gemeente. Want inwoners voelen het als het gemeentebestuur vooral met zichzelf bezig is. Je bent er voor de burgers. In 1994 werd ik raadslid in Utrecht en toen merkte ik dat het bewoners niet gaat om ruziënde politici of vliegen afvangen van andere partijen, maar om het resultaat of de uitleg als dat niet lukt."

Welke bestuurlijke functies heeft u en waarom doet u dit?

,,Een stuk of vijf doe ik ambtshalve, zoals in de Veiligheidsregio, met de politie en Omgevingsdienst. Ik ben ook voorzitter van stichting Landschapsbeheer van Zeeland, maar daar stop ik mee. Ik was voorzitter van de WEC-raad voor speciaal onderwijs en heb die functie ook Ouders&Onderwijs. Die laatste trek ik door. Maar goed, alles is straks nieuw in Ede, dus dan gaat je energie in het college en de raad zitten."

Wat gaf voldoening bij uw functie als burgemeester in Goes?

,,In deze gemeente wil iedereen vooruit, want in Goes kennen we geen afbraakpolitiek. Dat had ik in Utrecht wél meegemaakt en dat was behoorlijk frustrerend voor iedereen. Daar werd veel vertraagd of er werd weer een kostbaar onderzoek gedaan. Zo gaat dat ik Goes niet en zo is het volgens mij in Ede ook niet."

Hoe anders is Ede in vergelijking met uw huidige Zeeuwse gemeente?

,,Ede lijkt best een beetje op Goes. Beide gemeentes hebben een kern met dorpen. Ook sociaaleconomisch lijkt het op elkaar. Ede is qua bewoners wel drie keer zo groot, maar ik was ook wethouder in Utrecht en daar heb je met 400.000 mensen te maken. Een verschil is dat Ede een lokale driehoek heeft van gemeente, politie en justitie, terwijl we in Goes een basisteam hebben met drie andere gemeentes erbij. Zoiets is dan anders georganiseerd, maar de structuur blijft hetzelfde."

Ede wordt weleens omschreven als 'agrarisch dorp met stadse fratsen'. Welke focus lijkt in uw ogen het meest wijs: behoud van het plattelandskarakter of in de vaart der volkeren mee naar een moderne Food Valley?

,,Allereerst moeten mensen hun omgeving noemen zoals ze zelf willen en waar ze zich het beste bij voelen. De een noemt het een stad, de ander een dorp. Alles is relatief. Zo was ik in Bangkok en als je dan terugkomt in Amsterdam denk je: wat een dorp is onze hoofdstad, met discussies over rolkoffertjes op straat. Maar de kracht van Ede is volgens mij de bescheidenheid van de mensen en zelf de schouders eronder zetten. Dat Ede fors groeit, is denk ik de verdienste van de inwoners, want blijkbaar wil men er graag wonen. De ligging is centraal en er is grote diversiteit."

De politiek is ambitieus wat betreft Food Valley. Er moet zelfs een World Food Center verrijzen, terwijl sommige burgers daar wat sceptisch naar kijken. Hoe ziet u dat?

,,Ik denk dat het heel krachtig werkt als je met z'n allen iets hebt waar je je in verenigt. Kijk hoe de universiteit in Wageningen is gegroeid op het gebied van productie, maar ook wat betreft duurzaamheid en veiligheid. Dat zijn toch vraagstukken van deze tijd. Daar zit je kracht. Laboratoria van Unilever en Campina vestigen zich er niet voor niks. Hier profiteert iedereen van, want dat betekent enorm veel voor de werkgelegenheid. Het gezamenlijke thema moet dus blijven doorwerken naar 'beneden', zodat ook het mkb er iets aan heeft. Mij valt in de eerste ontmoetingen op dat mensen heel trots zijn op Ede, vooral wat betreft de natuurwaarde."

De voorzitter van de vertrouwenscommissie typeerde u als ,,echte burgervader die goed luistert en verbindt" en als ,,gezaghebbend burgemeester die handelend optreedt." Herkent u zichzelf in die omschrijving?

,,Ja, gelukkig wel. Ik wil tussen de mensen staan. Als je onder de mensen bent, hoor je het meest. Wel zijn er natuurlijk momenten dat je handelend moet optreden. Ik ben niet iemand die lang stil kan zitten."

U bent verantwoordelijk voor de veiligheid in de gemeente. Had u in Goes weleens te maken met een groot incident waar u alle zeilen bij moest zetten? Wat is in uw ogen cruciaal om de veiligheid te garanderen?

,,Helaas hadden we in Goes een paar keer een hele grote brand met asbest en grote rookontwikkeling. Dan is het zaak dat je als burgemeester snel de mensen bij elkaar hebt, geen concessies doet en de juiste adviseurs spreekt. Goede communicatie is cruciaal."

In uw portefeuille zit de verantwoordelijkheid van de klachtenafhandeling. Op welke manier zal het tussen u en de burgers van Ede (blijven) klikken?

,,Als je klachten hebt moet je die indienen en dat wordt gewogen. In Goes hebben we ook mediation. Op die manier kun je zestig procent van de kwesties al oplossen, voordat het tot een zitting komt. De overheid moet soms ook durven zeggen dat ze geen gelijk heeft."

Waarom voelt u zich thuis bij het CDA?

,,Ik ben vanaf mijn achttiende lid. Kort door de bocht wil de PvdA dat de overheid veel doet voor de burgers en bij de liberale VVD moeten de mensen het zelf allemaal doen. Het CDA zit daar tussenin. Dat was in 1978 mijn keuze. De overheid is er voor de zwakken en als je het zelf kunt, moet je dat doen. Dat heeft me altijd aangesproken."

Wat betekent die C voor u persoonlijk?

,,Ik ben christelijk opgevoed, op school en thuis. De verhalen uit de Bijbel vind ik nog steeds belangrijk. Ik ben lid van de PKN en zal in Ede een kerk in de buurt zoeken. Ik ga als burgemeester niet met dat Boek rond zwaaien, want het is heel ingewikkeld, maar knap geschreven. Een ieder moet eruit halen wat er voor hem of haar te vinden is. Voor mij betekent het dat Jezus op aarde kwam, Zijn verhalen vertelde en stierf voor onze zonden. Ook voor mij. Vervolgens is de boodschap van naastenliefde en zorg voor anderen belangrijk, wat socialisten natuurlijk ook benadrukken. Niet te snel oordelen, vind ik ook waardevol. Kijk maar naar de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Je vindt er nog steeds universele verhalen en die inspireren me. Het is een referentiekader."

Wat is voor u de sleutel tot een goed functionerend gemeentebestuur?

,,Openheid. Ik heb een kwestie het liefst meteen op tafel. Niet wegstoppen en geen éénrichtingsverkeer. De tijden zijn voorbij dat je als gemeentebestuur alleen beslist, bijvoorbeeld als je het hebt over de komst van asielzoekers. Je moet helder vertellen wat je van plan bent en dan kun je de reacties laten  komen. Zo hebben we het in Goes ook gedaan, waar we zeshonderd vluchtelingen opvingen. Het asielbeleid is geen gemeentezaak. Wel kan een gemeente een plek voor opvang zijn wanneer dat verantwoord is."

U bent verwoed schrijver van romans, jeugdboeken, verhalen, columns, cabaretteksten en (strip)scenario's. Waarom is dat zo leuk en waar schrijft u zoal over? Gaat u in de voetsporen van uw voorganger Cees van der Knaap verder met columns in de lokale nieuwsbladen?

,,Ik schreef vroeger al opstellen en verhalen. Dat ligt me wel. Je moet er een beetje verbeeldingskracht voor hebben. Ik schrijf wekelijks een blog en dat verschijnt in een Zeeuwse krant. Dus de kans is groot dat ik die draad in Ede ook oppak. Ik gebruik het ook als promotie van de gemeente."

Graag uw reactie op een aantal keuze-opties:

Hutspot, pasta of patatje oorlog?

,,Hutspot, al mag ik ook graag een friet speciaal eten. Dan probeer ik de calorieën er weer af te krijgen met hardlopen."

Ajax, Feyenoord of PSV?

,,Feyenoord. 'Geen woorden maar daden'. Al heeft dat hier binnen onze organisatie wel tot 'oorlogen' geleid. Ik stelde ons hoofd van de buitendienst - een 020-aanhanger, om in Rotterdam te gaan helpen met schoonmaken na afloop van het kampioenschap (lacht)."

Tommy Wieringa, Gerard Reve of Arnon Grünberg?

,,Wieringa, zonder meer. Want hij maakt mooie lange, afwisselende zinnen."

Zee, bos of bergen?

,,De zee. Ik zou niet eerlijk zijn als ik voor het bos ging, want ik weet nog niet precies wat dat is. Wel ben ik al een paar keer op de Ginkelse hei geweest en dat vind ik prachtig. Ook ben ik op zoek naar een woning."

Hotel, kamperen of b&b?

,,Ik kampeer altijd nog."

Films: 'In de ban van de ring', 'Intouchables' of 'James Bond'?

,,'In de ban van de ring'. Ik had de boeken van Tolkien in 1980 al gelezen en het is heel knap verfilmd, met al die mythische figuren en de strijd tussen goed en kwaad. Die broederschap spreekt me ook aan."

Tv: 'Goeie tijden slechte tijden', 'CSI' of 'House of cards'?

,,Die laatste Netflix-serie heb ik niet gezien, maar daar ben ik wel nieuwsgierig naar. Ik bekeek series als Marseille, Borgen, The Bridge en Narcos. Verder kijk ik op tv naar actualiteiten en sport"

Eva Jinek, Humberto Tan of Jeroen Pauw?

,,Dan vind ik Jinek nog de aardigste, maar ik kijk niet vaak. 's Avonds lees ik veel kranten en stukken voor de volgende dag."

Spijkerbroek, sportkleding of driedelig pak?

,,Sportkleding."

U2, Madonna of Armin van Buuren?

,,U2. Ik zag die band al in 1980 op een festival en dat maakte grote indruk. De stem van Bono doet het hem. De muziek van Madonna spreekt me ook aan, al hoeft dat shockerende voor mijn niet zo. Zaterdag was ik nog bij Concert At Sea, met Zeeuwse bands als Blöf en Racoon."

Rembrandt, Van Gogh of Mondriaan?

,,Vincent van Gogh. Dat zeg ik niet om het Kröller Müller Museum, maar omdat ik zijn schilderijen erg mooi vind."

Toyota, Mercedes of Ferrari?

,,Dan ga ik toch voor de Ferrari (lacht). Ik zal hem nooit kopen, maar dat vind ik een mooie sportauto."

Balkenende, Lubbers of Rutte?

,,Dan zeg ik toch Balkenende. Hij was dorpsgenoot en ging naar de zelfde school. Ik vind dat hij onderschat is en niet de waardering kreeg die hij verdient. Dat zit hem in de eerlijkheid, nuchterheid, bescheidenheid en het aanpakken in een roerige periode."

Merkel, Trump of Macron?

,,Dan kies ik Macron. Hij is een moderne en slimme politicus van deze tijd. Ik denk dat zijn kracht is dat hij dicht bij zichzelf blijft. Dat zien mensen. Toneel spelen houd je niet lang vol."

Waarom kijkt u uit naar uw tijd in Ede?

,,Ik hecht niet zo aan zaken als auto's, huizen en de zee. Wel hecht ik aan mensen, dus vind ik het moeilijk om personen achter te laten. Maar ik kijk uit naar het nieuwe."