• Freek Wolff

Doorstart voor 'Natres-museum' Harskamp

HARSKAMP Wie dacht dat het museumpark op het terrein van de Generaal Winkelmankazerne in Harskamp volledig opgeheven is, vergist zich. De historische collectie van het Korps Nationale Reserve (Natres) is nog steeds te bezichtigen. En dat blijft ook zo. ,,Binnen Defensie zag je meer historische collecties en musea in den lande. De Nationale Reserve is in 1948 opgericht en in de loop der tijd groeide de behoefte om hiervoor ook spullen uit het verleden te verzamelen", zegt Veenendaler Sjaak Vinke (63), secretaris van het stichtingsbestuur. De organisatie bestaat nu twintig jaar.

Freek Wolff

Sinds het Nationaal Militair Museum in Soesterberg eind 2014 werd geopend, mogen de overige locaties niet meer de term museum dragen, maar is er sprake van historische collecties. ,,Dat zijn er nu nog een stuk of twintig." Vanaf het begin werden er in Harskamp militaire spullen als uniformen, wapenuitrustingen en verbindingsmiddelen tentoongesteld in een klein gebouwtje. Dat verhuisde naar een gebouw op de huidige locatie, dat tegen de weg aan ligt en deel uitmaakte van wat een museumpark werd. ,,Een deel daarvan is nu ons depot en er zit nog een actief Natres-peloton."

ADERLATING Het infanteriemuseum (Gebouw 120) en het rijwielmuseum zijn op het park in Harskamp verdwenen, omdat ze door het museum in Soesterberg zijn opgenomen, of elders in het land een plek vonden. ,,Dat was een enorme aderlating." Daardoor kwam er wel ruimte vrij. Zo repeteert in een van de gebouwen het reünieorkest van de Verbindingsdienst. De Natres-collectie verhuisde naar Gebouw 120. ,,Omdat we de status van korps hebben, met een vaandel, hebben we het recht op een eigen historische collectie.'' Vinke onderkent dat het niet eenvoudig is om nog bezoekers te trekken. ,,We willen op allerlei manieren publiciteit genereren, met posters, Facebook en flyers. We proberen het nieuw leven in te blazen."

SMALSPOORLIJN De smalspoorlijn met het stoomtreintje op het voormalige museumpark wordt nu ontmanteld en door de particuliere organisatie elders weer opgebouwd. ,,Als stichting vinden we het wel jammer, omdat het toch een relatie had met het schietterrein. Vroeger werd er met dit smalspoor munitie aangevoerd voor het Infanterie Schietkamp."

Nog steeds komen er eenheden van de Natres naar Harskamp om het schieten te oefenen. Er zijn nog drie actieve bataljons, in het noorden, midden en zuiden van het land, samen goed voor ongeveer drieduizend man/vrouw. ,,Afgelopen jaar konden ze bijna niet oefenen, vanwege de bezuinigingen, maar dit jaar is dat weer opgepakt. Dat is mooi, want het gaat om reservisten die er hun eigen vrije tijd aan geven." Vinke deed er zelf 29 jaar actief aan mee.

Vooraan de historische collectie van de Natres staat het wapen, de 'steek onder water' (zwaard). ,,Tegenwoordig dragen militairen het embleem van de parate eenheid waar ze bij ingedeeld zijn." Vinke wijst als eerste op de schutterij, die bestond van 1813 tot 1907. ,,We bewaren de traditie, want het waren eigenlijk reservisten, met de taak om de stad te beschermen." Er zijn steekwapens bij te zien.

LANDMAN Toen in 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbrak, had de regering behoefte aan een reservecomponent. Dat werden de landstormkorpsen. ,,Die traditie tot 1940 onderhouden we, dat zie je ook terug in de emblemen. Je had motor- en vaartuigendiensten." In de vitrines hangen de tenuen. Hij wijst op het beeldje van de landman, dat op de Grebbeberg staat en herinnert aan mei1940, toen daar zo'n tweehonderd landstormers bij de aanvang van de Tweede Wereldoorlog om zijn gekomen. 'Als 't moet' is het boek dat erover is geschreven. Helmen, brevetten, een vaandel van een regiokorps, een huldeblijk van koningin Wilhelmina voor een scherpschutter: de stichting krijgt nog weleens spullen uit nalatenschappen.

WAPENS In een vitrine hangt een keur aan wapens, dat gaat van een vuursteengeweer (met loden kogels en buskruit) tot een stengun, uzi, Lewis mitrailleur, mitrailleur Mag en een raketwerper. ,,In oorlogsfilms zie je vaak de Garand als wapen van de soldaat." In de hoek is de opstelling van een schuttersput te zien, waar een soldaat schiet met een Bren, een mitrailleur met het wapenmagazijn er bovenop. Er hangt een oud Engels uniform van wollige stof. Er staan allerlei fleurige vaandels. Petten, baretten, helmen, diverse uniformen, maar ook etensbakjes, verbindingsmiddelen, een pionierschep en een heuse commandopost te velde zijn allemaal te bezichtigen. ,,In zo'n Nekaf-jeep werd wel kou geleden, want er zat geen verwarming in." Een hoekje is gereserveerd voor de fanfare van de Natres. Met foto's van bezoekjes van leden van de koninklijke familie sluit de expositie af.

Openingstijden zijn van mei tot en met september elke woensdag en zaterdag van 13.00 tot 17.00 uur. De toegang is gratis. Adres: Otterloseweg 5 in Harskamp.