De mens achter de vluchteling

EDE De nummers 85 en 86 van de gebouwen op het kazerneterrein Maurits Zuid klinken nogal zakelijk. Hoog tijd om de 370 vluchtelingen in deze noodopvang uit de anonimiteit te halen en ze een gezicht te geven. Het gaat hier tot 1 juli om gezinnen en alleenreizende volwassenen die aan het begin staan van hun asielprocedure. Ze verblijven zo kort mogelijk in de noodopvang, voordat ze doorstromen naar een andere opvanglocatie.

Freek Wolff en Charifa el Kaddouri

Hala Ghanim (34) verblijft op het kazerneterrein met haar echtgenoot, Mushtaq Albo-Shimal (35) en hun twee zoontjes Mohanad (6) en Mostafa (4). Het gezin uit Irak moest vluchten toen hun stad in handen van IS viel, met als gevolg het incasseren van traumatische ervaringen.

Hala en Mushtaq hadden hun bestaan in de stad Mosul. Ze werden verliefd op elkaar tijdens hun studie aan de universiteit. Hala heeft Economie en Gezondheidswetenschappen gestudeerd en Musthaq Economie. Al snel trouwden ze met elkaar en werkten ze jaren in hetzelfde ziekenhuis in Mosul. In juni 2014 werd dit de Irakese hoofdstad van de IS (Daesh), wat staat voor Islamitische Staat in Irak en Syrië.

VERMOORD Onder zware en gevaarlijke omstandigheden heeft het echtpaar korte tijd in het ziekenhuis gewerkt onder het regime van IS. Dat betekende een hele omslag in de vrijheid. Het was een zeer angstige tijd en niemand was het leven zeker. Zeker in het geval van Hala en Mushtaq, want zij hadden geweigerd om een contract te ondertekenen met daarin de opdracht om de leefregels van IS op te volgen. Zij liepen het grote risico om elk moment vermoord te worden.

Bovendien hadden zij geweigerd om hun kinderen naar een IS-school te sturen. Hala: ,,Ze worden daar onderwezen in het gedachtegoed van de terreurbeweging om ze vervolgens in te zetten in de strijd." Uiteindelijk werd de angst te groot en het leven onhoudbaar, waardoor het gezin wel moest vluchten. Mushtaq: ,,We hadden geen idee waar naar toe, als het maar veilig is."

Mushtaq beschrijft op welke manier ze vluchtten. ,,Op 30 november 2015 zijn we uit Mosul gevlucht naar Raqqa, IS-hoofdstad in Syrië. Met pijn in ons hart moesten wij onze ouders achterlaten vanwege hun hoge leeftijd en gezondheidsproblemen. Het vluchten zou voor hen teveel risico's met zich meebrengen. Daarom is een van mijn schoonzussen bij onze ouders achtergebleven om hen te verzorgen."

Vluchtelingen proberen Europa door de lucht, over zee en land te bereiken. Tijd om betrouwbare smokkelaars en verschillende smokkelroutes te verkennen is er niet. Welke route vluchtelingen ook nemen, ze moeten er vaak duizenden euro's voor betalen. De smokkelaars geven ze daar vaak een levensgevaarlijke reis voor terug. Mushtaq: ,,We konden geen gebruik maken van de hoofdwegen die in handen van IS waren gevallen. We liepen door onherbergzame gebieden om grenscontroles te vermijden. Omdat Raqqa ook tot het veroverde gebied van IS hoort, hervatten we onze vlucht naar Turkije. Na een langdurende voettocht staken we de Turks-Syrische grens over bij Antakya (Antiochië)."

BOOT LEK Hij vervolgt: ,,Het was pikdonker en ijskoud. In Izmir (Turkije) gingen we in een overvolle rubberen boot met 52 vluchtelingen tegelijk; 38 volwassenen en 14 kinderen. Het water over naar het Griekse eiland Kos. De oversteek naar dit Griekse eiland kost ongeveer tussen de 300 en 500 euro per persoon. Na een tiental meters varen, moesten we terug vanwege een lek in het bootje. We mochten van de smokkelaars, die langs de kant met geweren stonden te wachten, eenmalig terug om de lekkage te verhelpen."

Terugkeren was voor het gezin geen optie, ook al waren ze doodsbang. Het verdrinkingsgevaar was groot. ,,Mijn vrouw en mijn kinderen kunnen niet zwemmen. Wie moest ik het eerst redden als de boot om zou slaan of erger nog zou zinken? Dit was traumatisch. Door de woeste zee slaan de overvolle bootjes vaak om, waarbij al veel vluchtelingen zijn verdronken, omdat ze niet kunnen zwemmen. Je zit in een overvolle rubberen boot. Je overleeft de oversteek of je verdrinkt. Tot op de dag van vandaag houd ik dit verschrikkelijke beeld en gevoel bij me", vertelt Mushtaq hevig geëmotioneerd.

Bij aankomst in Kos werd het gezin door de Griekse overheid naar Athene gebracht. Vanuit Athene vervolgden ze hun vluchtroute te voet, met de bus en met de trein. Ze trokken via de verschillende Balkanlanden (Macedonië, Servië, Kroatië en Slovenië) verder Europa in. Uiteindelijk kwamen ze met de trein aan in Amsterdam.

Bij aankomst op station Amsterdam Centraal op 12 oktober 2015 werd het gezin opgemerkt door vriendelijke vrijwilligers die zich inzetten voor de vluchtelingen. De vrijwilligers waren herkenbaar door hun oranje shirts bedrukt met de Arabische tekst 'vrijwilliger voor de vluchteling'. Het gezin kreeg schone kleding, wat drinken en eten en een overnachting in een nabijgelegen hotel. De volgende dag zetten de vrijwilligers het gezin op de trein naar het Groningse Ter Apel.

In deze plaats zit het aanmeldcentrum, de eerste verblijfplaats van vluchtelingen die asiel in Nederland willen aanvragen. ,,Doordat in de nacht van 16 op 17 oktober 2015 net noodopvang in Ede was opgericht, behoren wij tot de eerste groep vluchtelingen in Ede. Anders hadden wij langer in Ter Apel moeten blijven".

VLUCHTEN VOOR VRIJHEID Het gezin kan amper geloven wat ze in de afgelopen weken hebben meegemaakt. Ze hebben geen huis meer in hun geboorteland. Alles is kapot geschoten en gebombardeerd. ,,Het is verdrietig te zien hoe je huis en leven wordt afgenomen en er niets anders overblijft dan te vluchten voor je vrijheid. Deze vlucht heeft ons duizenden euro's per persoon gekost. Gelukkig konden wij deze hele vlucht bekostigen, omdat wij een goed betaalde baan hadden en wat geld van familie konden lenen. Dit geluk hebben velen helaas niet."

Het echtpaar zegt dat het warm en hartelijk in Ede is ontvangen door de medewerkers van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), de vrijwilligers van het Coördinatiepunt Vrijwilligers Vluchtelingen Ede (CVVE) en Nederlandse gastgezinnen. Het gezin heeft wekelijks contact met drie Nederlandse gastgezinnen uit Ede (Gerrit en Wendel, Dirk Jan en Corinne en Henry en Wendy). ,,We maken uitstapjes in de natuur en omgeving. We hebben bewondering voor de wijze waarop de Edese samenleving op ons heeft gereageerd. Wij danken de Edenaren voor de warme ontvangst, voor hun ondersteuning en voor hun glimlach die ze ons dagelijks op straat schenken. De glimlach komt rechtstreeks binnen en maakt de vreugde in ons hart wakker."

Label:

Vluchtelingen