• Pauw Media

Commentaar: Onduidelijkheid troef rond 'Muur'

LUNTEREN De laatste weken was er vrijwel dagelijks aandacht in alle mogelijke media voor de Muur van Mussert, het in vervallen staat verkerende NSB-bouwwerk op het terrein van Recreatiepark De Goudsberg in Lunteren. Het balletje begon te rollen, nadat deze krant melding had gemaakt van het voornemen van eigenaar Roderick Zoons de Muur te slopen om zo ruimte te maken voor de uitbreiding en vernieuwing van zijn park. Hij liet weten dat het object voor hem een groot obstakel vormde.

Daarna volgde de ene na de andere ontwikkeling, zonder dat de vraag werd beantwoord wat de toekomst zou brengen. 'Blijft 'ie nou (voorlopig) wel of blijft 'ie nou niet?'. Noch de gemeente Ede, noch de rijksoverheid heeft daar klare wijn over geschonken. De voorstanders van behoud, die er onder aanvoering van de Stichting Erfgoed Ede al jaren voor pleiten de Muur aan te wijzen als rijksmonument weten niet waar ze aan toe zijn, maar datzelfde geldt voor de recreatieondernemer. Die laatste wil trouwens best nadenken over behoud.

MIST Het Edese college van burgemeester en wethouders zorgde eigenlijk alleen maar voor meer mist, ook al had men het Rijk laten weten van mening te zijn dat de Muur de status van Rijksmonument zou moeten krijgen. Na het indienen van de sloopmelding was de reactie uit Ede, dat als aan wat aanvullende voorwaarden voldaan werd, niet te voorkomen was dat de sloper zijn gang zou kunnen gaan. Een sloopvergunning was immers niet nodig. De gemeente werd nog stelliger, want wethouder Johan Weijland benadrukte in een later stadium geen aanleiding te zien stappen te zetten om de Muur aan te wijzen als gemeentelijk monument. ,,Wij zullen de sloop niet belemmeren.''

En ondertussen sleept 'de verkenning' van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) zich maar voort. De RCE is met een groot onderzoek bezig, waar ook de Muur onderdeel van uitmaakt, om te bekijken of cultureel erfgoed in den lande het verdient aangewezen te worden als Rijksmonument. De afronding van de studie zal naar verwachting in 2018 haar beslag krijgen. Als de Goudsberg-eigenaar zijn zin krijgt, bestaat de Muur op dat moment al niet meer…

KANTELEN Het beeld kantelde weer toen door de sloopplannen opgeschrikte bekende historici en museumdirecteuren bij minister Van Engelshoven van OCW aan de bel trokken en om behoud vroegen. Het ministerie maakte bekend daar op in te zetten in afwachting van de RCE-verkenning. Immers, er lag een aanvraag bij de gemeente Ede om de Muur aan te wijzen als gemeentelijk monument. Dat was voldoende om sprake te laten zijn van voorbescherming, waardoor sloop vooralsnog niet mogelijk was. Of de minister zelf actie wilde ondernemen bleef in nevelen gehuld.

De bal lag dus weer bij het Edese gemeentebestuur. Dat heeft zijn opvattingen wel bijgesteld, in die zin dat nu het standpunt ingenomen wordt dat zolang de ingediende aanvragen de Muur aan te wijzen in behandeling zijn, er wél sprake is van voorbescherming. Dat wil niet zeggen dat daardoor niet gesloopt kan worden zolang de RCE-studie niet is afgerond.

Resteert de conclusie dat de gemeentelijke en de rijksoverheid de onduidelijkheid rond de Muur laten voortbestaan, ja zelfs vergroten. Er is tot nu toe niemand die de knoop doorhakt. Voor alle betrokkenen, zowel voor de voor- als voor de tegenstanders van behoud, zou dat een verademing zijn.

Wim Mulder

Freelance journalist